Được chia thành nhiều hạng cân khác nhau, môn judo mang đến rất nhiều nội dung để theo dõi trên các thị trường cá cược tại mỗi kỳ Thế vận hội.
Môn thể thao này đã trở thành một phần quen thuộc của chương trình thi đấu Olympic kể từ lần đầu xuất hiện vào thập niên 1960.
Judo có thể không thu hút sự quan tâm lớn nhất trên thị trường cá cược trực tiếp, nhưng đây là một trong những môn thể thao có sức cuốn hút đặc biệt đối với người hâm mộ mỗi khi Thế vận hội diễn ra.
Olympic là cơ hội để chứng kiến những võ sĩ xuất sắc nhất thế giới tranh tài.
Lịch sử
Kanō Jigorō là người sáng lập môn judo. Môn thể thao này ra đời từ nỗ lực của Kanō nhằm đối phó với nạn bắt nạt khi ông không thể tìm được một võ sư jujitsu. “Cùng thịnh vượng và cùng có lợi” cùng với “hiệu quả tối đa, nỗ lực tối thiểu” là hai nguyên tắc cốt lõi trong môn judo của Kanō.
Kanō nhanh chóng phát triển một hệ triết lý rộng hơn xoay quanh những nguyên tắc này. Vượt ra ngoài các tư tưởng ban đầu làm nền tảng cho jujitsu, Kanō đã đưa judo từ một môn võ thuật trở thành một võ đạo.
Khi jujitsu không còn thịnh hành, Kanō coi judo là một lối sống thay vì một hình thức chiến đấu và tin rằng việc tái định hình bộ môn này là cần thiết để thu hút đông đảo công chúng.
Các kỹ thuật quật ném và vật khóa trở thành nền tảng chính của judo. Những võ sĩ hàng đầu thế giới luôn hoàn thiện các kỹ thuật quật ném và ngã an toàn khác nhau.
Judo thi đấu đối kháng ra đời vào khoảng đầu thế kỷ 20. Ban đầu, mỗi trận đấu kéo dài 15 phút và các võ sĩ được đánh giá dựa trên kỹ thuật quật ném và vật khóa. Trong vài thập niên đầu tiên của judo đối kháng, luật thi đấu đã được điều chỉnh, bao gồm việc cấm các đòn khóa cổ.
Sau khi xuất hiện với tư cách môn thể thao biểu diễn tại Olympic 1932, judo chính thức được đưa vào chương trình thi đấu tại Olympic Tokyo 1964. Môn này góp mặt ở mọi kỳ Olympic kể từ năm 1972.
Luật thi đấu
Các trận đấu judo chính thức tại Olympic kéo dài bốn phút. Võ sĩ phải cúi chào trước khi bước lên thảm judo và phải cúi chào đối thủ. Không được sử dụng ngôn từ tục tĩu hoặc mang tính xúc phạm.
Các đòn đấm và đá không được phép sử dụng trong một trận đấu judo. Võ sĩ judo tuyệt đối không được cố ý gây chấn thương cho đối thủ và cũng không được tấn công đối thủ bằng bất kỳ hình thức đánh nào khác.
Không được tấn công bất kỳ khớp nào ngoài khớp khuỷu tay. Võ sĩ không được chạm vào mặt đối thủ. Một số kỹ thuật liên quan đến quấn chân và quét chân đã bị cấm.
Võ sĩ judo không được chủ động vào thế phòng thủ và không được phép câu giờ ở bất kỳ thời điểm nào trong trận đấu. Các đòn tấn công giả cũng không được chấp nhận.
Những lỗi nhẹ trong luật judo sẽ bị phạt shido. Võ sĩ sẽ bị xử thua nếu nhận tổng cộng ba shido.
Đặt tay lên mặt đối thủ hoặc cố ý bước ra khỏi khu vực thi đấu chỉ là hai trong số những hành vi vi phạm có thể dẫn đến một án phạt shido.
Ngoài ra, trọng tài có thể đưa ra án phạt hansoku-make. Án phạt này khiến võ sĩ judo bị loại khỏi trận đấu và giải đấu. Hansoku-make được áp dụng đối với những hành vi vi phạm nghiêm trọng như cố ý gây thương tích cho đối thủ hoặc nhận tổng cộng ba shido.
Dưới đây là các hạng cân judo tại Olympic 2024:
Các hạng cân nam:
-
- 60kg
- -66kg
- -73kg
- -81kg
- -90kg
- -100kg
- +100kg
Các hạng cân nữ:
- -48kg
- -52kg
- -57kg
- -63kg
- -70kg
- -78kg
- +78kg
Các hạng cân đồng đội hỗn hợp:
- Nữ -57kg
- Nữ -70kg
- Nữ +70kg
- Nam -73kg
- Nam -90kg
- Nam +90kg
Cách tính điểm
Có hai cách ghi điểm trong judo: ippon và waza-ari. Giành được một ippon sẽ lập tức kết thúc trận đấu.
Ippon chỉ được công nhận trong những trường hợp cụ thể: đối thủ buộc phải xin thua, bị khống chế trên thảm trong 20 giây hoặc bị quật ngã nằm ngửa lưng xuống thảm bằng một đòn ném đáp ứng đủ các tiêu chí về tốc độ, sức mạnh và khả năng kiểm soát.
Ippon cũng có thể được công nhận nếu một võ sĩ judo siết cổ đối thủ cho đến khi đối phương đập tay xin thua hoặc bất tỉnh. Ngoài ra, võ sĩ có thể thực hiện đòn khóa tay tác động vào khuỷu tay khiến đối thủ phải xin thua.
Waza-ari về cơ bản tương đương nửa điểm. Điểm này được trao khi võ sĩ khống chế đối thủ trên thảm trong khoảng từ 10 đến 19 giây hoặc thực hiện một đòn quật thiếu một trong ba tiêu chí nêu trên. Hai waza-ari tương đương một ippon và giúp võ sĩ giành chiến thắng.
Kích thước thảm đấu
Khu vực thi đấu của thảm judo phải có kích thước tối thiểu 14 mét × 14 mét. Khu vực bên ngoài được gọi là vùng an toàn.
Bên trong hình vuông lớn là khu vực tranh tài có kích thước từ 8 mét × 8 mét đến 10 mét × 10 mét. Khu vực bên ngoài dành cho mục đích bảo đảm an toàn phải rộng ít nhất ba mét.
Trang thiết bị
Các võ sĩ judo mặc võ phục/kimono cùng đai có màu sắc phù hợp. Một số võ sĩ lựa chọn đeo dụng cụ bảo vệ răng để tránh bị mẻ răng hoặc cắn vào lưỡi.
Thảm đấu là trang thiết bị bắt buộc trong mọi trận đấu judo, còn dụng cụ bảo vệ đầu thường được sử dụng khi tập luyện.
Những quốc gia thành công nhất tại Olympic
Nhật Bản là quốc gia thành công nhất ở môn judo Olympic với tổng cộng 96 huy chương, một nửa trong số đó là huy chương vàng.
Pháp đứng thứ hai với 16 huy chương vàng và tổng cộng 57 huy chương. Hàn Quốc (11) là quốc gia duy nhất còn lại giành được số huy chương vàng Olympic ở mức hai chữ số. Tổng cộng 57 quốc gia đã giành ít nhất một huy chương ở môn judo Olympic.
Cập nhật lúc 2026-07-16 08:30